E na Tini Vakacava?

  Vulici me Caka sara. Ko ira na ke na dau ni Droini - e sega ni ra "Raica" walega e dua na pepa kei na penikau ni ra se gone lailai (kalasi3 beka). E sa lomadra dina mai loma me ra dau droini. Yacova  ni ra sa tamata levu mai e toso cake tiko ga na veika e ra droinitaka - na ke na rairai vinaka. Sa vaka kina ki vei ira na dau taravale (carpenter). E sega ni ra vulica ga na taravale; tiko nai tuki, nai varo, ka ra nanuma me tara rawa na vale. E ra vulica ka cakava. Vulica nai Vola Tabu E na noda sa qai yacova mai nai vola nei Taniel wase 1 kei na wase e rua. E vica na ka e da sa vulica mai kina:- 1. E Talairawararawa vei rau na nona i tubutubu ni se gone lailai sara. 2. E rau vakatavulica vua ni dua tiko na Kalou (*me vaka na yacana - na noqu Turaga ni lewa) 3. E vakamuria na lawa ni Tiko bulabula (*health laws ka volai tu e na i Vola tabu. ( 4. E yalo dina tiko ki vua na Kalou - veitalia na nodra vukitani na lewe vuqa na Isireli e ra tiko mai Papiploni. 5. Na Kalou - e sa de...

  E 92, 900 na maile mai na noda vuravura ki na Matanisiga. Ka taura e 365.3 na siga me Wavokita na Siga na noda Vuravura (earth). Na Mata ni Siga - e dua walega na Kalokalo. Ke sega na Vula - e na 6 se 12 ga na aua e na dua na siga.  Ke toso voleka na noda vuravura ki na mata ni siga, e na katakata sivia , ka mate e so na ka bula. I a; ke yawa mai ki na mata ni siga , e na rawa ni da batabata sivia; ka rawa saraga ni vaka na wai cevata na noda vuravura taucoko. (freeze) E da vakavinavinaka ki vura na noda Kalou, ni vaka-tara me rauta vinaka na keda yawa mai na mata ni siga. Ka vota vakatautauvata ki vei keda na katakata kei na batabata. (vuravura taucoko kei keda na tamata kece eda tiko kina). E sega ni vei vakaduiduitaki na loloma ni Kalou...e vota vakatautauvata  na Matanisiga, Cagi kei na Wai, e da sega ni sauma vua e dua na ka. Ni da wilika na Taniela Wase rua - e da raica ki na na loloma ni Kalou, ni vakaraitaka na Tadra kei na kena ibalebale - me ra kila na tamata ...

Nai matai ni Computer ( se dagodago ni veika e buli tu kina na computer ni kua), e a bulia ko Charles Babbage - e dua na turaga ni Igiladi, e na 1871. (* e a dua o koya na Englis Mathematician) Na ke na i taba - e na yasana Mawi. Na World Wide Web (www) e a raica se tekivuna mai e dua ko Tim Berners Lee e na 1991, ma Switzerland. Kabani na Apple tekivu e na 1976, Netscape (bowser , 1992); Yahoo, e na Janiweri, 1994, Twitter e na 2006. Toka qo e ra na  Apple Imac Pro, buli e na 2019. *TOTOLO NI INTERNET Qo ka e veitalanoataka na tamata e na gauna ni kua, ka veiveisau ga na computer kei na veika e ra vakavolia. Na veika e ra buli mai - e na Oti mai na kedra yaga. Sa sega ni dua na ka e bulia na tamata me tudei.  E Tudei ga na veika e volai tu e na Vosa ni Kalou. ** Ko sa bu tu vakadua ka vakasamataka na Totolo ni saumi ni masu.? * Na yawa ni vei "Galaxies"..milioni vaka milioni na maile.... E rogoca na Masu na noda Kalou,  (ka vuqa na gauna e totolo sara na kena saumi mai.)...

United Nations Na kena tauyavutaki na United Nations - e a vakayacori na bose ni 51 na matanitu e na i ka 26 ni June 1945 ni oti nai ka Rua ni valu levu (World War II). E a vakadonui e na United Nation Charter. ka 111 na Articles e a volai e na siga koya. * E kena i naki taumada me kauta mai na Duavata - ka me wali na leqa ni veimatanitu ka me - yaco na Tiko veisaututaki ni vei matanitu kece e vuravura. E ra gole vata mai na 51 na matanitu - ka ra nanuma Me Wali na Leqa e vuravura me ra "Duavata" - (United Nation). Viti - UN Ni kua e ra vakaitavi tiko mai na tokalau e loma ko ira na noda sotia ni Viti baleta na veidinadinati ni da sa wili ki na United nations. Au vakabauta ni a donuya na gauna  ni vei liutaki nei Ratu Mara.  Me yacovi keda mai ni kua era se tikoga na noda sotia mai na Golan Heights kei na matanitu ko Iraq.  E a tekivu na veiqaravi nei Viti e na 1978 ki Lepanoni. Nai naki na "Peace Keeping" - me ra kua ni veivala ko Lepaoni kei Isireli - (*ka sainita...

  Na Lawa ni curu vanua (*se immigration laws) - e na vei matanitu e vuravura e vauci ira e ra sa biu vanua mai ka sa yalataka se bubuli me ra na vakataudeitaki ira ka vakamuria na na lawa ni matanitu koya ...("I pledge the allegiance to the flag of the United States of America and to the Republic for which it stands.One nation under God,  indivisible, with liberty and justice for all.." Na lawa ni matanitu ko Amerika e yaviutaki mai nai Volatabu. Ko ira na nodra qase - e ra dau vakaraitaka mai na 1700's na bibi ni nodra qarava na Kalou...oya na vu na e ra biu vanua mai Urope e na 1798 e na gauna e veiliutaki kina ko Roma (*ka vakararawataki ira na qarava na Kalou dina) . Ka tekivu kina na nodra raica na dina na "Reformers" vakataki Martin Luther (*Na Bisopi Lotu katolilika) ka sega ni vakabauta - Ni Valavalaca e rawa ni Saumi - me bokoci kina nai Valavala Ca. (*95 theses,  ka vakota e na Katuba ni vale ni lotu mai Wittenberg, Jamani; ka vakavuna nondra - Biu va...

  Ko ira na gonevuli e California e ra dau vuli draiva ni ra se yabaki 16, ka dau vakasalataki mai koro ni vuli me ra vulica na ke na ivola (driving manual), ka vakausivi me ra vakarorogo vei rau na nona i tubutubu - e na gauna e ra vuli draiva tiko kina. Qo e veivakarautaki - ni qai oti na High School, sa rawa ni dua na cakacaka, ka ra rawa ni draivataki ira ga e na vanua e ra cakacaka kina. Na lawa ni draiva - e toro cake (*vakatau e na cakacaka - Professional jobs ko vinakata) ni ko sa tamata bula, ka digitaka e so na cakacaka, vakataka na Draiva ni oil tankers; se draiva ni Nomu kabani - ka cakava, me vakataka na - Mobile Welding etc... Ko veitarogitaka e so tale na lawa ni draiva, ka okati kina na cakacaka koya. RABAILEVU NA CAKACAKA & Na Lawa - e kovuta. Na nomu cakacaka (* se speciality ) e na vinakati mo vakalaiseni ni draiva - ka ko na lakova na vei States tale eso e Amerika. Qoka na vuna e tosocake kina (* na vulici ni professional & commercial drivers lisence). T...

 Na rai ni Kalou vua e dua e dina-vakaoti vua, e na rawata kina na veivakalougatataki. Ko Taniela e a Dina e na veika Lalai (*me vakataka e da sa vulica tiko mai - Na nona digidigi me kakua ni kania se gunuva na veika e vakarautaki mai na Kakana vakaturaga - se Vakatui)  Vuqa na gauna -  e. na noda Vanua ko Viti e so na ka ni vaivakatuaraga-taki vakaruvavura; dau vakavuna e so ra sa - lewena e so tale na mata-vakabauta ka "tabu kina na kakana e so kei na gunuvi ni yaqona".. me ra vakamalumalumataki mai vei ira na wekadra voleka .."ke o kania, se gunuva walega e dua na bilo" ko na sega ni mate kina". Vakatekivu 3: 1 "....A sa kaya ko koya (*na gata ) vua na yalewa (Ivi), Oi, sa kaya bagi na Kalou modrau kakua ni kania na vuanikau kecega e na were?." 4. A sa kaya vaua na yalewa na gata, "DRAU NA SEGA DINA NI MATE". Na Leqa Lelevu - e Tekivu mai na veika lalai Vei wekani - na noda rai e sega ni vakataka na RAI ni Kalou. Ni kua, ni dua e qai vuk...